← Tổng quan hệ thống chữa cháy bằng nước

Chuyên đề 03 · Đường ống và van

Đường ống, van và thiết bị giám sát trong hệ thống chữa cháy

Mạng ống phải đưa nước đến đúng khu vực, còn van và thiết bị giám sát giúp kiểm soát đường nước và nhận biết trạng thái bất thường.

Sơ đồ hiểu nhanh

Từ đường đẩy của bơm đến thiết bị chữa cháy

Đường đẩy bơmNhận nước có áp từ cụm bơm.
→
Ống trục hoặc vòngPhân phối nước tới các khu vực.
→
Cụm van vùngCô lập, kiểm soát và giám sát từng nhánh.
→
Ống nhánhĐưa nước tới họng hoặc đầu phun.
Mỗi thiết bị có một nhiệm vụ

Không thể thay thế tùy tiện các loại van

Thiết bị Vai trò dễ hiểu
Van chặn Mở hoặc cô lập một đoạn hệ thống để vận hành, thử hoặc bảo trì. Trạng thái bình thường phải theo hồ sơ.
Van một chiều Cho nước đi theo một hướng và hạn chế dòng chảy ngược.
Van điều khiển vùng Kiểm soát một khu vực sprinkler hoặc hệ thống cụ thể; có thể kết hợp báo động và giám sát.
Van giảm áp hoặc duy trì áp Điều chỉnh áp lực trong điều kiện thiết kế nhất định; phải chọn và cài đặt theo tính toán.
Đồng hồ áp suất Cho biết áp lực tại vị trí lắp để theo dõi và hỗ trợ chẩn đoán.
Công tắc dòng chảy Nhận biết nước đang chảy trong một nhánh và phát tín hiệu theo thiết kế.
Công tắc áp lực Phản ứng khi áp lực đạt hoặc giảm tới ngưỡng cài đặt, phục vụ điều khiển hoặc giám sát.
Công tắc giám sát van Cho biết van bị dịch chuyển khỏi trạng thái vận hành yêu cầu.
Đường thử và xả Cho phép kiểm tra dòng chảy, tín hiệu hoặc xả nước phục vụ bảo trì.
Thấy được tình trạng hệ thống

Tín hiệu không chỉ có “báo cháy”

Tín hiệu dòng chảy

Cho biết có nước đang chảy trong nhánh; nguyên nhân có thể là chữa cháy, thử hệ thống hoặc sự cố cần kiểm tra.

Tín hiệu áp lực

Phục vụ điều khiển hoặc nhận biết biến đổi áp lực theo cấu hình của cụm bơm và hệ thống.

Tín hiệu vị trí van

Cảnh báo một van quan trọng không còn ở trạng thái vận hành yêu cầu.

Tín hiệu bơm

Trạng thái chạy, mất nguồn hoặc lỗi được đưa về vị trí giám sát khi thiết kế yêu cầu.

Tín hiệu mức nước

Mức thấp có thể làm giảm thời gian cấp nước và cần được xử lý trước khi xảy ra cháy.

Tín hiệu sự cố

Giúp phân biệt lỗi kỹ thuật với sự kiện cháy để người vận hành phản ứng đúng quy trình.

Nguyên tắc thủy lực

Đường ống phải được tính chứ không chỉ “lắp cho vừa”

Đường kính, chiều dài, chênh cao, số lượng phụ kiện và trạng thái van đều tạo tổn thất. Điểm xa hoặc bất lợi nhất thường quyết định yêu cầu cột áp của bơm.

Không chọn đường kính bằng mắt. Ống quá nhỏ có thể làm tăng tổn thất; nhưng tăng kích thước tùy tiện cũng không thay thế việc tính toán, bố trí đúng và kiểm tra khả năng làm việc của toàn mạng.
Kiểm tra thực tế

Sáu câu hỏi cần trả lời tại hiện trường

Van có đúng trạng thái?
Có mở hoặc đóng đúng yêu cầu, có khóa niêm hoặc giám sát nếu cần không.
Ống có rò rỉ?
Quan sát mối nối, mặt bích, ren, van và các điểm xuyên sàn, xuyên tường.
Giá đỡ có ổn định?
Ống có võng, rung, dịch chuyển hoặc tác động lên kết cấu và thiết bị không.
Có ăn mòn hoặc tắc?
Kiểm tra biểu hiện bên ngoài và đánh giá nguy cơ cặn, vật cản bên trong theo điều kiện hệ thống.
Thiết bị đo có đọc được?
Đồng hồ, nhãn van và dấu chỉ trạng thái có rõ ràng, tiếp cận được không.
Điểm thử có hoạt động?
Thử dòng chảy, xả và tín hiệu phải theo quy trình, tránh gây phun nước hoặc mất áp ngoài ý muốn.
Không đóng van vì rò rỉ rồi để hệ thống ở trạng thái cô lập. Nếu buộc phải cô lập để sửa chữa, phải quản lý phạm vi ảnh hưởng, thông báo người có trách nhiệm và khôi phục, thử lại theo quy trình.
Căn cứ và phạm vi áp dụng

Nội dung dùng để hướng dẫn nhận biết, kiểm tra và chuẩn bị dữ liệu ban đầu. Phương án cho công trình cụ thể phải căn cứ Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; văn bản hướng dẫn; QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023; TCVN 7336:2021 cùng hồ sơ, tiêu chuẩn liên quan của công trình.

Lưu ý: Không dùng nội dung này thay cho khảo sát, thiết kế, tính toán, thẩm định hoặc nghiệm thu theo quy định.

Cần kiểm tra mạng ống, van hoặc tín hiệu?

Gửi sơ đồ, ảnh vị trí van, đồng hồ và mô tả khu vực bất thường để được hướng dẫn bước đầu.

Gọi 0356963999